Willemtje Gerrits
Hier vertellen wij het verhaal van historische vrouwen uit de maritieme sector. Dit is het verhaal van Willemtje Gerrits.
Over Willemtje Gerrits
- Leefde van: circa 1646 - na 1665
- Werkgever: Staten-Generaal
- In welke maritieme sector was zij werkzaam: oorlogsvloot.
Wat voor werk deed ze?
Gerrits verkleedde zich als man om dienst te kunnen nemen bij de Nederlandse oorlogsvloot. Zij was aanwezig bij de Slag van Funen in 1659, maar het is onbekend op welk schip en in welke functie. In 1665 diende ze waarschijnlijk aan boord van de Maarsseveen onder kapitein Jacob Janszoon Reus als konstabelsmaat tijdens de Slag bij Lowestoft op 13 juni 1665.
Wat is er nog meer over haar leven te vertellen?
De tuigage van drie schepen, waaronder die van de Maarsseveen, raakte tijdens de Slag bij Lowestoft verward waarna de Engelsen de schepen in brand staken. Gerrits zou daarop in een sloep zijn gesprongen (net als enkele andere bemanningsleden), die vervolgens door de Engelsen werd meegenomen. In de gevangenis in Colchester kwam haar sekse aan het licht, nadat een dorpsgenoot uit Emden haar herkende. Eenmaal terug in Nederland zou zij als reden voor haar indienstneming haar liefde voor de Staat van Nederland hebben aangevoerd, en terug zijn gekeerd naar Emden.
*Te zien in de tentoonstelling.
Toen ze dertien jaar oud was, vocht Willemtje Gerrits mee in de Slag bij Nyborg (ook wel Slag bij Funen genoemd) op 14 november 1659. Een eskader (oorlogsvloot) onder leiding van Michiel de Ruyter vocht mee in de Sont, om Denemarken te ondersteunen in hun gevecht tegen de Zweden. Gravure van Bastiaan Stoopendael, 1660-1690.
De tuigage van de Maarsseveen raakte verward met dat van andere schepen tijdens de Slag bij Lowestoft. We zien het hier links op de prent. De Engelsen staken de schepen vervolgens in brand, waarna de bemanning over boord sprong of in een sloep vluchtte. Zo ook Willemtje Gerrits. Prent uit Lambert van den Bosch, Leven en Bedryf Van den vermaarden Zeeheld Cornelis Tromp […], 1692.
Bij de Slag bij Lowestoft (op 13 juni 1665) voeren 103 schepen mee met in totaal 21.613 opvarenden. Behalve Willemtje Gerrits was er minimaal één andere vrouw in de vloot. Zij noemde zichzelf ‘Hendrik van den Berg’. De slag werd een overwinning voor de Engelsen, die alle overlevenden gevangen namen. Prent uit
Willem Swinnas, Den Engelsen en Munstersen Oorlogh, Tegen de Vrye Vereenighde Nederlanden. Beginnende in den Jare 1684. en eyndigende met het sluyten van de Vrede tot Breda, Anno 1667. In 't kort beschreven. […].
