Vivian van der Kuil, maritiem advocaat

Wat doe je voor werk?

Als maritiem advocaat hou ik me bezig met alle soorten juridische zaken waar een schip of onderneming in de scheepvaart bij betrokken is. Van een scheepsbouwcontract of charterparty tot aan scheepsongevallen zoals aanvaringen en wrakruiming. Vooral dat laatste soort werk vind ik leuk: juridisch ingewikkeld en tegelijk heel hands-on.

Als klein meisje wilde ik geen ballerina worden, maar bij de marine. Op mijn vijftiende stond ik op de open dag van het KIM, drie jaar later werd ik toegelaten tot de officiersopleiding bij de zeedienst. Tijdens de afstudeerrichting Internationale Veiligheidsstudies kwam ik in aanraking met Internationaal recht.

Ik heb een tijdje gevaren, en in deeltijd mijn rechtenstudie gedaan. Toen ik daarna begon aan de opleiding tot  commandocentrale officier, werd me na een paar maanden duidelijk dat me dat niet lag en dat ik verder wilde als jurist. Vervolgens heb ik de opleiding tot rechter en officier van justitie gevolgd in Arnhem en ben ik maritiem rechter geweest in Rotterdam. Nu ben ik nog raadsheer-plaatsvervanger bij het Gerechtshof in Arnhem.

Speelt het vrouw-zijn een rol in je werk?

Ik ben gegaan van ‘het maakt niet uit dat ik een vrouw ben’ naar ‘het maakt veel uit’. Ik had er nooit bij stilgestaan dat de marine een bijzondere keuze was voor een vrouw, tot ik op de officiersopleiding dingen hoorde als ‘je bent hier alleen toegelaten omdat je een vrouw bent’. En als vrouw geen zitting mocht nemen in de senaat of zelfs de barcommissie van het korps Adelborsten – de commissie die het gala (Assaut) organiseerde lukte wel.

Het was niet altijd makkelijk te komen waar ik was. Als vrouw voelde ik extra druk om geen domme dingen te doen en te slagen. Toen ik bijvoorbeeld voor het eerste alleen wacht op de brug liep, had de bootsman ‘voor de grap’ zijn reddingsvest om. Daar kon ik wel om lachen, maar toch.

In 1999 werd ik geweigerd op een schip waar ik graag wilde werken omdat de commandant geen vrouwen op de brug wilde. Op het schip waar ik naar toe werd overgeplaatst was het een chaos – er ontbraken kaarten en niet alle functies waren vervuld. Ik vond het niet verantwoord zelfstandig wacht te lopen als onervaren wachtofficier– dat moest al na drie dagen en tijdens een drukke oefening. Ik weigerde, werd weggestuurd en kreeg zelfs een sociaal-medische plaatsing. De mannelijke officier die het wel deed, heeft het schip in die oefening aan de grond laten lopen. Deze ervaring heeft veel impact op mij gehad.

In de advocatuur werken veel vrouwen. Toch blijft het feit dat wanneer je je als vrouw duidelijk uitspreekt en zeker van je zaak bent, soms ingewikkeld. Ik hoor regelmatig dat ik ‘bitchy’ ben en niet toegankelijk of gezellig. Daarbij heb ik ook geen man of kinderen. Dat past mij heel goed, maar ik denk dat mensen nog steeds een beeld van vrouwen hebben waar ik niet aan voldoe.

Ik ervaar dat vrouwen vaak betere advocaten zijn dan mannen. Beter voorbereid, scherper en minder gehinderd door hun ego. Terwijl we enorm achterblijven in de top. Daarom leer ik jonge vrouwen dat ze voor zichzelf op moeten komen, en ook moeten laten zien wat ze allemaal hebben gedaan. Diversiteit gaat me steeds meer aan het hart. In die zin voel ik me wel een rolmodel: bepaal zelf je koers, je kunt worden wat je wilt. Dat gevoel wat ik als meisje had, er zijn geen belemmeringen, dat moet iedereen kunnen hebben.

Wat vind je het mooiste aan je werk?

Problemen kunnen oplossen met juridische hocus pocus, de chaos ordenen. Mensen helpen. Zonder dat het om mij gaat. In de zaak van het schip dat het Suezkanaal blokkeerde hebben we veel werk achter de schermen verricht waardoor het schip bijna probleemloos haar containers in Rotterdam kon lossen. Dat vind ik geweldig. Ik heb mijn hart verpand aan de maritieme wereld, en dit werk is het leukste wat er is. Er is geen enkele reden om hier als vrouw niet te werken.