Kenau Simonsdochter Hasselaer

Over Kenau Simonsdochter Hasselaer 

• Beroep: onbekend.
• Leefde van: 1526-1588/89 
• Werkgever: zij had haar eigen bedrijf
• In welke maritieme sector was zij werkzaam: scheepsbouw.

Wat voor werk deed ze?

Kenau was eigenaar van een scheepswerf (scheepmaakster in haar eigen woorden), scheepseigenaar en (hout)handelaar. Zij runde van 1562 tot 1588 een scheepswerf in Haarlem, gelegen achter de Spaarnwouderstraat (de tegenwoordige Houtmarkt) aan het Spaarne. Dat deed ze mogelijk al eerder samen met haar echtgenoot en eerdere eigenaar Nanning Gerbrandtszoon Borst, afkomstig uit een Haarlems scheepmakersgeslacht, met wie ze in 1544 trouwde en die begin 1562 overleed.

Tussen 1562 en 1571 zijn er minstens zestien schepen op haar werf gebouwd. Hierbij ging het vooral om karveelschepen (smalkarveelschepen), een enkele maal een koggeschip, in waarde variërend van 150 tot 912 Carolusguldens, die in opdracht van Nederlandse schippers werden gebouwd voor de binnenvaart en kustvaart. Tijdens haar afwezigheid uit Haarlem zijn enkele scheepsbrieven op naam van zoon Gerbrant gesteld, die dus bij het bedrijf betrokken was. Na 1579 werden er nog minstens elf schepen op haar werf gebouwd, die tot de middelgrote tot kleine Haarlemse scheepswerven in die tijd behoorde. Naast de werf bezat Kenau zeker één schip, een smalkarveelschip dat op haar eigen werf was gebouwd, dat op de houthandel met Noorwegen voer en ongeveer vijf reizen per jaar maakte. Hiervoor huurde zij per reis de bemanning in (schipper en bootsvolk). Behalve handel in hout, handelde Kenau naar omstandigheden ook in andere waren zoals bier en graan. Enige tijd werkte zij als beëdigd waagmeester en collecteur van de import op turf in Arnemuiden, waar zij als poorteres was ingeschreven. 

Wat is er nog meer over haar leven te vertellen? 

Kenau woonde van haar geboorte tot 1571 in Haarlem. Nadat de stad door de Spanjaarden was ingenomen, vluchtte zij als gevolg van haar rol in het beleg (zij leverde enerzijds eikenhout en was anderzijds actief betrokken bij de strijd tegen de Spaanse bezetters). Tussen 1573 en 1578 woonde ze achtereenvolgens in Delft, Arnemuiden en Leiden. Begin 1579 was ze terug in Haarlem. Kenau is in 1588 (mogelijk 1589) gestorven, rond de 62 jaar oud. In juni 1588 voer zij vanuit Hoorn (bij uitzondering) mee op haar schip om hout in te kopen in Noorwegen. Eind oktober 1588 werd Kenau voor het laatst gezien. In mei 1589 verscheen haar schip in Nederland, maar van een andere eigenaar. De dochters van Kenau spanden een rechtszaak aan, waarin zij getuigden dat het schip van hun moeder door zeerovers moest zijn overvallen en hun moeder een droeve dood op zee had gevonden. 

*Te zien in de tentoonstelling.